Betül Kerim, Serkan Kahraman, Enes Karabulut

İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs, Kalp Ve Damar Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji, İstanbul, Turkey

Anahtar Kelimeler: açlık, elektrokardiyografi, qrst açısı

Özet

Amaç: İnsanlarda uzun süreli açlık, ateroskleroz ile ilişkili sistemik inflamasyon ve oksidatif stres belirteçlerini azaltır ve uzun süreli açlığın kardiyak fonksiyonlar üzerine olumlu etkileri gösterilmiştir. Frontal QRST açısı (fQRSTa) ventriküler repolarizayon göstergesi olup aritmi insidansı ve olumsuz klinik sonlanımlar ile ilişkilidir. Çalışmamızın amacı uzun aralıklı açlık periyodlarının kardiyak ileti sistemi ile ventrikül fonksiyonları ve özellikle fQRSTa üzerine etkisini incelemektir.

Hastalar ve Yöntem: Çalışmamıza Ramazan ayı boyunca oruç tutarak uzun açlık periyoduna giren 57 adet gönüllü dahil edilmiştir. Hastaların Ramazan dönemi öncesi bazal EKG kayıtları alınarak 1 aylık intermitant açlık periyodları sonrası kontrol EKG kayıtları incelenmiştir. Bazal ve açlık sonrası EKG parametreleri ve özellikle fQRSTa karşılaştırılmıştır. İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi KAEK etik kurul onayı mevcuttur.

Bulgular: Uzun açlık öncesi dönemde QRS aksı [38 (34.5-58), 56 (54-58); p<0.022] ve P dalga amplitüdü [0.040 (0.025-0.044), 0.046 (0.041-0.049); p=0.001] açlık sonrası döneme göre istatistiki olarak daha düşük saptanmıştır. Açlık öncesi dönemde T aksı [73 (56.5-83.5), 54 (47-57); p<0.001] ve frontal QRS açısı (33.4±22.1, 12.4±15.4; p<0.001) açlık sonrası döneme göre istatistiki olarak daha yüksek bulunmuştur.

Sonuç: Uzun açlığın kalp ileti sistemi ve ventrikül fonksiyonları üzerine etkisinin incelendiği bu çalışmada açlık sonrası dönemde P dalga amplitüdünde artış izlenmiştir. Ayrıca açlık sonrası QRS aksı artış gösterip T aksı gerilemekte ve sonuç olarak frontal QRST aksında azalma izlenmektedir. Bu ise ventrikül fonksiyonları üzerinde olumlu bir etki olarak değerlendirilebilir.