Serdar Demir, Alev Kılıçgedik, Büşra Gvendi Şengör, Sleyman Çağan Efe, Gönenç Kocabay, Mehmet Vefik Yazıcıoğlu, Cevat Kırma

Kartal - Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim Ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji, Istanbul, Turkey

Anahtar Kelimeler: predictors, long-term, events, carotid artery stenting

Özet

Amaç: Karotis arter darlığı olan hastalarda bazı komorbit durumların uzun dönem morbidite ve mortalite üzerine etkisi olabileceği varsayımı ile yola çıkarak çalışmamızı tasarladık. Çalışmamızda karotis arter darlığı olan hastalarda karotis artere stent (KAS) yerleştirilmesi sonrası uzun dönem serebrovasküler ve kardiyovasküler olay gelişiminin belirleyicilerinin tespit edilmesini amaçladık.

Hastalar ve Yöntem: Çalışmamıza Kartal-Koşuyolu Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Ocak 2010 - ekim 2012 tarihleri arasında KAS yerleştirilmesi işlemi yapılan 212 ardışık hasta retrospektif olarak tespit edilerek alındı. Semptomatik hastalarda %60’ın üzerindeki, asemptomatik hastalarda ise %80’in üzerindeki ekstrakraniyal karotis arter darlığına karotid arter stentleme işlemi uygulandı. Son altı ay içerisinde aynı taraf serebral ve oküler minör ya da majör iskemik olay semptom varlığı olarak kaydedildi.

Bulgular: Çalışma grubunun ortalama yaşı 67.4 ± 7.9 olarak hesaplandı ve 150 (%74.5) hasta erkekti. Takip süresince 18 hastada MI, 18 hastada major inme, 23 (%9.9) hastada ise geçici iskemik atak gelişti. 21 hastada ise serebal veya kardiyovasküler ölüm izlendi. Tüm kardiyovasküler ve serebral istenmeyen olaylar (MACCE) ise 64 (%30.2) hastada izlendi. Multivariate analiz ile yaş (OR: 1.09 %95 GA: 1.02,-1.17, p=0.05), kalp yetersizliği (OR: 3.78, %95 GA: 1.48-9.62, p=0.005), kreatinin (OR: 3.54, %95 GA: 1.16-10.82, p=0.026) ve nötrofil-lenfosit oranının (OR: 2.88, %95 GA: 1.90-4.36, p<0.0001) MACCE’nin bağımsız belirleyicileri olduğu saptandı.

Sonuç: KAS işlemi yapılan hastalarda kısa dönem riskleri belirlemede lezyonla ilişkili faktörler ön plandayken, var olan komorbit durumlar ise uzun dönem olayları göstermede daha belirleyici olabilir. Yaş, kalp yetersizliği, kreatinin ve nötrofil/lenfosit oranı, MACCE ile ilişkili en önemli risk faktörleri olarak saptandı.