Kadriye Memic Sancar1, Yelda Tayyareci1, Nuran Yazicioglu2, Bingul Dilekci Sahin1, Omer Yildiz2, Selen Yurdakul2, Cavlan Ciftci1

1Istanbul Bilim University, Florence Nightingale Hospital, Cardiology, Istanbul, Turkey
2Florence Nightingale Hospital, Cardiology, Istanbul, Turkey

Anahtar Kelimeler: koroner arter hastalığı, kalp hastalığı risk faktörleri, koroner arter bypass greft

Özet

Amaç: Koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası başarı, greft açıklığı ile doğru orantılıdır. Koroner arter bypass greft operasyonu geçiren hastalarda nativ arterler ve bypass greftlerinde aterosklerotik süreç devam eder. Bu çalışmamızda amacımız, Koroner arter bypass greft cerrahisi öncesinde kişiye ait kardiyovasküler risk faktörlerinin ve koroner anjiyografide saptanan ateroskleroz yaygınlığının operasyon sonrası uzun dönemde greft ömrüne etkisini araştırmaktır.

Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya 1990-2010 yılları arasında izole koroner arter bypass greft cerrahisi uygulanan ve takiplerinde çeşitli nedenlerle koroner anjiyografileri yapılan toplam 974 hasta ( 738 erkek, 236 kadın, yaş ortalaması 57.9 ± 9.0) dahil edildi. Hastalara ait KV risk faktörleri saptandı ve operasyon öncesi koroner anjiyografilerde ki koroner arter hastalığının yaygınlığı Gensini skor indekisi hesaplanarak belirlendi. Tüm bunların uzun dönem greft açıklık oranına etkisi analiz edildi.

Bulgular: Koroner anjiyografi sonucunda; tüm greftlerde açıklık oranı 1.yılda %52.6, 5.yılda %64.6, 10.yılda %38.4 bulundu. Açıklık oranları oranları hem erken (1.yıl), hem de geç dönemlerde (5 ve 10. yıl) arteryel greftlerde, venöz greftlerden daha iyiydi. Kardiyovasküler risk faktörlerinden yaş (beta:0.006, p=0.001), sigara (beta:0.101, p=0.003) ve aile hikayesi (beta:0.063, p=0.03) tüm greftlerin tıkanıklığında bağımsız risk faktörü olarak bulundu. Tıkalı Sol internal mammary arter ile Diyabetus Mellitus (beta:0.03, p=0.02) ve Gensini skor indeksi (beta:0.01, p=0.03); Tıkalı Safen ven greft ile yaş (beta:0.05, p=0.002), sigara (beta:0.073, p=0.002), Gensini skor indeksi (beta:0.001, p=0.002); Tıkalı Sağ internal mammary arter grefti ile sigara (beta:0,047, p=0.001), aile hikayesi (beta:0.033, p=0.013), Gensini skor indeksi (beta:0.001, p=0.001) ilişkili bulundu.

Sonuç: Geniş ölçekli bir hasta grubunda kısa ve uzun dönem sonuçların araştırıldığı bu çalışmada, greft aterosklerozu kardiyovasküler risk faktörleri, koroner aterosklerozun yaygınlığı, greft tipi ve greft süresi ile ilişkili bulunmuştur. Uzun dönem greft açıklık oranlarını arttırmada günümüzde temel hedef, primer ve sekonder kardiyovasküler risk faktörlerinin iyileştirilmeye çalışılması olmalıdır.