ST Y?kselmeli Miyokart ?nfarkt?sl? Hastalar?n Ba?vuru An?ndaki
?l?m Riskine Ba?vuru Saatinin Etkisi

U?ur Arslanta?1, G?kt?rk ?pek2, Fatih Karaka?2, ?sa ?ner Y?ksel2, Emine Bilen2, Ay?e Ya?ar2, Mehmet Bilge2


1 Kartal Ko?uyolu Y?ksek ?htisas E?itim ve Ara?t?rma Hastanesi, Kardiyoloji Klini?i, ?stanbul, T?rkiye

2 Ankara Atat?rk E?itim ve Ara?t?rma Hastanesi, Kardiyoloji Klini?i, Ankara, T?rkiye

?ZET

Giri?: ?nceki ?al??malarda hastane ba?vuru zaman?n?n (hafta i?ine g?re hafta sonu, mesai saatlerine g?re mesai d??? saatler) ST y?kselmeli miyokart infarkt?s? (STEM?) ?l?m oran?na farkl? oranda etkilemektedir. Fakat bu ?al??malarda ba?vuru an?ndaki hasta ?l?m riski incelenmemi?tir.

Hastalar ve Y?ntem: Ocak 2006 ile Mart 2009 tarihleri aras?nda reperf?zyona uygun STEM? 228 hasta ?al??maya d?hil edildi. Hastalar ba?vuru saatine g?re gece (24.00 ile 05.59 saatleri aras?), sabah (06.00 ile 11.59 saatleri aras?), ??len (12.00 ile 17.59 saatleri aras?) ve ak?am (18.00 ile 23.59 saatleri aras?) olarak gruplara ayr?ld?. Ba?vuru saatiyle ba?vuru an?ndaki hastane ?l?m riski TIMI risk indeksi [Kalp h?z? x (ya?/10)2 /Sistolik kan bas?nc?] kullan?larak hesapland?.

Bulgular: Ba?vuru zaman?na g?re, hastalar ya?, kalp h?z?, sistolik kan bas?nc?, Killip s?n?f > 1 ya da infarkt s?resi a??s?ndan farkl?l?k g?stermiyorlard?. Hastane i?i ?l?m ?n g?r?c?s? TRI, gruplar aras?nda farkl?l?k g?stermemekteydi (p: 0.69)

Sonu?: STEM? hastalar? i?in ?l?m riski ba?vuru saatine g?re belirgin farkl?l?k g?stermemektedir. Sa?l?k hizmeti sa?lay?c?lar, mesai i?i ve d??? saatlerde sa?l?k sisteminin etkili ?al??mas?n? sa?lamaya devam etmelidirler ve kan?ta dayal? tedavilere zaman?nda ula?mada iyile?meyi ama?lamal?d?rlar.

Anahtar Kelimeler: STEM?; TIMI risk indeksi; prognoz

The Impact of the Time of Admission on Baseline Mortality Risk in
Patients with ST Elevation Myocardial Infarction

ABSTRACT

Introduction: Prior studies have reported a differential mortality effect of the time of admission (weekdays vs. weekends, regular hours vs. off hours) in patients with ST elevation myocardial infarction (STEMI). However, these studies did not evaluate the relationship between the admission hours and mortality risk at admission.

Patients and Methods: A total of 228 patients presenting with reperfusion eligible acute STEMI between January 2006 and March 2009 were enrolled in this study. With respect to admission hours, patients were divided into 4 groups: night (between 24.00 and 05.59 hours), morning (between 06.00 and 11.59 hours), afternoon (between 12.00 and 17.59 hours) and evening (between 18.00 and 23.59 hours)]. The relationship between admission hours and in hospital mortality risk were examined using the TIMI risk index (TRI) [heart rate x (age/10)2 /systolic blood pressure].

Results: Patients in different groups of admission hours were not significantly different in terms of age, heart rate, systolic blood pressure, Killip class > 1 or time to infarction. TRI, a predictor of in-hospital mortality, was also not significantly different between these groups defined using 6-hour time intervals (p: 0.69).

Conclusion: Time of admission did not significantly affect the mortality risk at presentation in patients with STEMI. Healthcare providers should continue to work to enhance the healthcare system during regular and off-hours and to reduce existing disparities in cardiac care through multifaceted initiatives aiming to improve the timely delivery of evidence-based therapies.

Key Words: STEMI; TIMI risk index (TRI); prognosis

G?R??

Akut koroner sendrom (AKS) hastalar?n?n klinik sonu?lar? etkinli?i kan?tlanm?? tedavilere zaman?nda ula??ma ba?l?d?r(1,2). ST elevasyonlu miyokart infarkt?s? (STEM?) hastalar?nda k?sa kap? balon ve kap? i?ne zamanlar? ya?am s?resinde d?zelmeyle ili?kili ideal reperf?zyon i?in kan?ta dayal? g?stergelerdir(1,2). ?nceki ?al??malarda mesai d??? saatlerde (ak?amlar?, geceleri, hafta sonlar?) ba?vuran STEM? i?eren AKS hastalar?nda ?l?m oranlar?nda az ya da ?ok art?? mevcuttur(3,4,5). Bu ba?vuru saatiyle ili?kili farkl? art??, k?lavuz ?nerisi ila?lar? daha az kullan?m?, tan?da gecikme, reperf?zyon y?ntemi tercihi ve uygulamas?nda gecikme gibi ba?vuru sonras? uygulanan tedavi gecikmesi ve y?nteminde farkl?l?klarla a??klanmaya ?al???lm??t?r(3,4,5). STEM? ba?vuru an?ndaki baz? hasta ?zellikleri tedavi y?nteminden ba??ms?z ciddi ?l?m oranlar?yla ili?kilidirler(6,7,8). Ba?vuru an?nda hasta ba??nda elde edilebilen bu parametreler tek ba?lar?na ?ng?r? de?erleri d???kken, beraber kullan?ld???nda ?ng?r? oran? %90'?n ?zerine ??kmaktad?r ve bu parametreler beraber kullan?larak olu?turulmu? risk indekslerinde ba?ar?s? ?al??malarla da g?sterilmi?tir(6,7,8,9,10,11).?

Bildi?imiz kadar?yla, g?n?m?ze kadar yap?lan ?al??malarda STEM? ba?vuru saati ile ?l?m riski ili?kisi; tan? s?resi ya da tedavi s?re ve y?ntemiyle a??klanmaya ?al???lmas?na ra?men, ba?vuru saati ile ba?vuru an?ndaki hasta riskini inceleyen bir ?al??ma literat?rde bulunmamaktad?r. ?al??mam?z?n amac? ba?vuru an?ndaki parametreleri kullanarak hesaplamayaca??m?z TIMI risk indeksinin (TR?) ba?vuru saatiyle de?i?ip de?i?medi?ini incelemek.

HASTALAR ve Y?NTEM

?al??ma protokol? lokal etik komite taraf?ndan onaylanm??t?r ve Helsinki Deklarasyon k?lavuzuna uyulmu?tur. ?al??ma verileri Ocak 2006 ile Mart 2009 tarihleri aras?nda Ankara Atat?rk E?itim ve Ara?t?rma Hastanesine STEM? tan?s?yla yak?nmas?n?n ilk 12 saatinde ba?vuran ve reperf?zyon tedavisi alan hastalar?n dosyalar?n?n geriye y?nelik taranmas?yla elde edilmi?tir. STEM?, birbirine e?lik eden en az iki derivasyonda > 1 mm ST segment y?kselmesiyle beraber 20 dakikadan fazla s?ren tipik g???s a?r?s? ya da yeni geli?en tam sol dal blo?uyla beraber 20 dakikadan fazla s?ren tipik g???s a?r?s? olarak tan?mlanm??t?r. Tan? sonradan troponin I y?kselmesiyle de do?rulanm??t?r. ?al??ma ?l?m risk skorlar?n?n ?ng?r? de?eri ilk semptom ba?lang?c?ndan sonra ilk alt? saatte y?ksek olmas?ndan dolay? ilk yak?nmas?n?n ilk alt? saatinde sonra ba?vuran hastalar ve verilerinde eksiklik olan hastalar ?al??ma d???nda b?rak?lm??t?rlar.

Hastalar?n ba?vuru saati hastane bilgisayar sistemine kay?t saatleri temel al?nm??t?r. Ba?vuru saatleri acil g?zlen ?emas?nda belirtilen saat ve ba?vuru EKG'sindeki saat ile kar??la?t?r?lm??t?r. Ba?vuru saatine g?re hastalar ba?vuru saatine g?re ?6 saat'' aral?klarla d?rt gruba ayr?ld? (00.00 ile 05.59 gece grubu, 06.00 ile 11.59 sabah grubu, 12.00 ile 17.59 aras? ??le grubu, 18.00 ile 23.59 aras? ak?am grubu).

Demografik ?zellikler, t?bbi ?yk?, fizik muayene bulgular? ve EKG bulgular? dosyalar?n incelenmesiyle belirlenmi? olup, hastane verileriyle kar??la?t?r?larak do?rulanm??t?r. Killip s?n?flamas? fizik muayene bulgular?na g?re yap?ld?(6). Hastalar telefonla aranarak ya da kontrole ?a?r?larak da veriler do?rulanm??t?r. Metabolik sendrom tan?s? ATP III kriterlerine g?re konuldu(12). Hastalar?n ba?vurudaki sistolik kan bas?nc?, diyastolik kan bas?nc? ve kalp h?zlar? hastanede ?l??len ilk de?erler al?nm??t?r. Ba?vuru saatindeki hastane i?i ?l?m riskini g?steren TIMI risk indeksi [Kalp h?z? x (ya?/10)2 /Sistolik kan bas?nc?] form?l? kullan?larak hesapland?(11). Semptom-kap? zaman?, semptomlar?n ba?lamas?ndan hastaneye ba?vuru zaman?na kadar ge?en s?re olarak al?nd?. Ba?vuru EKG'sinde ST segment y?kselmesi iki anteriyor (V1,V2,V3, V4) derivasyonda mevcutsa, anteriyor miyokart infarkt?s? (M?) olarak kabul edildi.

T?m analizler, SPSS 15 (SPSS Inc, Chicago, IL, USA) kullan?larak yap?ld?. Veriler, ortalama ? SD olarak ya da y?zde olarak g?sterildi. Kolmogonov-Smirnow testiyle da??l?m?n normalli?i de?erlendirildi. Ba?vuru saat aral?klar?na g?re hastalar?n ?zellikleri ve TRI kar??la?t?r?ld?. Gruplar?n ortalama farkl?l?klar? da??l?m ?zelli?ine g?re tek y?nl? ANOVA ya da Kruskal-Wallis testleriyle yap?ld?. TRI i?in verilerin normal da??l?m g?stermemesi nedeniyle Kruskal-Wallis testi uyguland?.? ?statiksel ?nemlilik i?in p< 0.05 kabul edildi.

Tan?mlay?c? istatistikler s?rekli de?i?kenler i?in ortalama ? standart sapma bi?iminde, nominal de?i?kenler ise olgu say?s? ve (%) olarak ifade edildi.

Bulgular

?al??ma periyodunu kapsayan 27 ayl?k d?nemde 256 hasta reperf?zyon tedavisi amac?yla yeni ya da yeni oldu?u kabul edilen ST segment y?kselmesi ya da sol dal blo?u ile de?erlendirildi. Alt? hastan?n dosya i?eri?inin eksikli?i nedeniyle, 22 hasta ise yak?nmas?n?n ilk alt? saatinde ba?vurmad???ndan 28 hasta ?al??ma d???nda b?rak?ld?. ?al??ma hastalar?n? olu?turan 228 hastan?n ya?lar? 35 ile 80 aras?nda olup, ortalama 57.8 ve %81.1 (185 hasta)'i erkeklerden olu?uyordu. Hastalar?n %22.4'?n?n diyabet, %37.7'sinin hipertansiyon, %27.2'sinin g?ncel sigara i?icisi oldu?u, preenfarkt anjina oran?n?n %48.2 hastada mevcut oldu?u ve hastalar?n %59'u mesaiyi saatleri i?erinde ba?vurdu?u g?r?ld?.

Ba?vuru zaman?na g?re, ?al??ma hastalar?n demografik ?zellikleri, e?lik eden durumlar Tablo 1'de verildi. Ya? ve cinsiyet y?n?nden gruplar farkl?l?k g?stermiyordu. Ayr?ca diyabet, hipertansiyon, sigara kullan?m?, metabolik sendrom varl??? ve preenfarkt anjina ?yk?s? y?zdesel olarak gruplar aras?nda farkl?l?k g?stermiyorlard? (Tablo 1). Hastalar M? lokalizasyonu, kalp h?z?, sistolik kan bas?nc?, diyastolik kan bas?nc?, Killip s?n?f > I olma durumu ve semptom kap? zaman? a??s?ndan gruplar aras?nda istatiksel farkl?l?k izlenmedi (Tablo 2). ?statiksel anlaml? farkl?l??a ula?masa da gece ba?vuran grupta daha az anteriyor M? izlenirken, daha uzun semptom kap? s?resi izlendi (Tablo 2). Hastane i?i ?l?m? ?ng?ren TRI de?eri de gruplar aras?nda anlaml? farkl?l?k g?stermemekteydi (?ekil 1), (Tablo 2).


Tablo 1

Tablo 2

?ekil 1

Tart??ma

Ba?vuru saati ile ba?vuru an?ndaki riski inceledi?imiz ?al??mam?zda, ba?vuru saatine g?re hastalar?n risk parametrelerinde anlaml? olmayan farkl?l?klar olsa da, risk indeksi kullan?ld???nda farkl?l?k olmad???n? saptad?k. STEM? hastalar?nda ?o?unlu?u doktorun hastay? ilk de?erlendirmesinde ald??? hasta ?yk?s?, fizik muayenesi ve elektrokardiyogram verilerine dayanarak hasta prognozu tayin edilebilir. Bu parametrelerden en ?nemlileri ?nem s?ras?yla bak?ld???nda ya?, sistolik kan bas?nc?, Killip s?n?flamas?, kalp h?z? ve M? lokalizasyonu gibi ba?vuru an?nda saptanabilen basit parametrelerle oldu?u g?r?lebilir(8,9). 41.021 hastada yap?lan GUSTO-I ?al??mas?nda sonu?lar?na g?re sadece bu be? parametre kullan?larak otuz g?nl?k ?l?m oranlar?n? saptamada %90'?n ?zerinde prognostik bilgi elde edilebilmektedir(7). Ba?vuru an?nda ya? ve kalp h?z? art??? ?l?m oranlar?n? art?r?rken, sistolik kan bas?nc? art??? azalt?c? etkisi vard?r. Tek ba?lar?na bu veriler kullan?ld???nda do?ruluk ve ?ng?r? de?erleri daha azd?r. ?al??mam?zda bu sebeple gruplar aras?ndaki ?l?m riski fark?n? hesaplamada yukar?da say?lan ?nemli parametrelerin kullan?m?yla olu?turulmu? olan, STEM? i?in geli?tirilmi? TR?'ni kulland?k(11). GUSTO-I ?al??mas?nda saptanan klinik ?ng?r?c?lerle ve TR? ilgili ?al??malar ilk alt? saatte ba?vuran hastalar de?erlendirilerek belirlendi?inden ilk alt? saatinde ba?vuran hastalar ?al??maya al?nd?(6,7,8,9,11).

?al??mam?z semptom ba?lang?c?ndan hastaneye ba?vuruya kadar ge?en s?relerde ak?am grubunda (18.00 ile 24.00 saatleri aras?) en k?sa, gece grubunda (24.00 ile 06.00 saatleri aras?) en uzun oldu?u ve istatiksel farkl?l?k olu?turmasa da bu iki grup aras?nda 20 dakika zaman farkl?l??? saptad?k. Aksine semptom kap? s?resi en k?sa olan ak?am grubunda %32.4 oran?yla en s?k oranla anteriyor M? izlenirken, semptom kap? s?resi en uzun olan gece grubunda %25.2 oran?yla en az oranla anteriyor izlenen grubu olu?turmaktayd?. Sistolik kan bas?nc?, kalp h?z? ve ya? gibi prognoz ?n g?ren parametrelerin beraber kullan?m?yla olu?turulan TR? de?eri ise hem de?er olarak hem de istatiksel olarak gruplar aras?nda belirgin farkl?l?k g?stermemekteydi. ?l?m riskini ?ng?rmede de?erli bu iki verinin bu ?ekilde farkl?l?k g?stermesi prognozu ?ng?ren parametrelerin tek ba?lar?na de?il, risk skoru ya da indeksi seklinde kombine kullan?m?n?n daha uygun oldu?unu desteklemektedir. TR? yap?lan ?al??malarla etkinli?i g?sterilmi? ve bu ama?la kullan?labilecek bir risk indeksidir(10,11). ?al??mam?z?n sonu?lar? da bunu desteklemektedir.

STEM? s?kl?k ve iskemik alan a??s?ndan sirkadiyan varyasyon g?stermektedir(13,14,15). ?skemik s?reden (semptom - revask?larizasyon zaman?) ba??ms?z olarak M? boyutlar? ba?lang?? saatine g?re farkl?l?k g?stermektedir. Suarez-Barrientos ve arkada?lar? pik CK ve pik trop I d?zeylerinin semptomlar?n 06:00 ile 11:59 aras?nda ba?larsa daha fazla oldu?unu, tersi olarak Reiter ve arkada?lar? ?al??mas?nda ise bu d?nem 00:00 ile 05:59 aras?nda ba?layan STEM? en y?ksek kardiyak belirte? y?kselmesiyle ili?kilidir(14,15). Bu farkl?l?klar genetik farkl?l?k ve anteriyor M? s?kl??? ile a??klanmaya ?al???lmaktad?r. ?al??mam?zda anteriyor M? s?kl??? anlaml? olmamakla beraber g?n i?i da??l?m? y?zdesel farkl?l?k g?stermektedir.

STEM? ba?vuru zaman?n?n prognostik parametre ?zelli?i g?stermektedir. Magic ve arkada?lar? kap? balon zaman?n?n t?m hastane t?rlerinde mesai d??? ba?vurularda uzun oldu?unu, t?m hastane tiplerinde ve hastane i?i ?l?m oranlar?n?n da bu gecikme nedeniyle daha y?ksek oldu?unu g?stermi?lerdir(4). Kostis ve arkada?lar? 1987 ile 2002 aras?nda akut M? tan?s?yla ba?vuran 231,164 hastay? incelemi?lerdir. Ba?vuru an?nda hastalar?n demografik verilerinde belirgin farkl?l?k olmamas?na ra?men hafta sonu ba?vuran hastalar hasta i?i ba?vuranlara g?re farkl?l?k az olmakla beraber anlaml? y?ksek ?l?m ve d???k giri?imsel i?lem oranlar?na sahip oldu?unu bulmu?lard?r. Tersine, ?zellikle primer perk?tan koroner giri?im (PKG) yapabilen merkezlerde yap?lan ?al??mas?nda ise ba?vuru saatine g?re farkl?l?k izlenmemi?tir(16,17).? G?n?m?zde 24 saat i?lem yapabilen ve aktif ekibin ?al??t??? merkezler giderek artmakta, hastane i?i organizasyonlarla tan? ve tedavideki gecikmeler en aza indirilmeye ?al???lmaktad?r. Ba?vuru an?ndaki hasta riski ?l?m oranlar?n? belirlemede ?nemini belirlemek i?in yapt???m?z ?al??mam?zda, ba?vuru saati ile hasta riski aras?nda bir ili?ki bulamad?k. STEM? h?zl? ve etkili primer PKG yapan merkezlerin ?l?m riskini azaltma a??s?ndan ?nemi devam etmektedir.

?al??mam?z?n 3. Basamak tek merkez verilerini i?ermektedir ve ?e?itli hastane t?rlerini i?eren, geni? co?rafik alanlar? kapsayan ?al??malara ihtiya? vard?r. STEM? risk parametreleri a??s?ndan min?r farkl?l?klar ?l?m de anlaml? farkl?l?klar olu?turabilir, ?al??mam?zda vaka say?s?n?n yetersizli?i nedeniyle g?n i?i saatlerin de?erlendirilmesi hem gruplarla de?erlendirilmek zorunda kal?nm?? hem de ufak farkl?l?klar?n anlaml? sonu? vermedi?ini g?rmekteyiz. Daha y?ksek hasta say?s? i?eren ve ?ok merkezli ?al??malar?n bu hipotezimizi tekrar etmesi yerinde olacakt?r. Ayr?ca, ?al??man?n retrospektif ?zelli?i de ?nemli bir k?s?tl?l?kt?r.

SONU?

?al??mam?z hastane ba?vuru an?ndaki hasta riskleri saatlere g?re da??l?m? incelendi. Ba?vuru saati ile ba?vuru an?ndaki riski inceledi?imiz ?al??mam?zda, ba?vuru saatine g?re hastalar?n risk parametrelerinde anlaml? olmayan farkl?l?klar olsa da, risk indeksi kullan?ld???nda farkl?l?k olmad???n? saptad?k. Ba?vuru an?ndaki hasta riskinden ba??ms?z olarak STEM? ba?vuru sonras? ?l?m riskini en ?nemli belirleyicisi ve d?zeltilebilir etmen etkili ve zaman?nda yap?lan reperf?zyon tedavisidir. Hastaneler kalite iyile?tirici ?abalarla daha erken tan?, daha h?zl? reperf?zyon tedavisine ula?may? sa?lamal? ve tercihen daha etkili olan PKG ula?may? sa?lay?c? tedbirleri almal?d?rlar.

?IKAR ?ATI?MASI

Yazarlar bu makale ile ilgili olarak herhangi bir ??kar ?at??mas? bildirmemi?lerdir.

YAZAR KATKISI

Anafikir/Planlama: UA, EB

Analiz/Yorum: UA, ?Y, AY, MB

Veri sa?lama: G?, FK, UA

Yaz?m: UA

G?zden ge?irme ve d?zeltme: EB, ?Y, AY, MB, FK, G?

Onaylama: T?m yazarlar

KAYNAKLAR

  1. Steg PG, James SK, Atar D, Badano LP, Blomstrom-Lundqvist C, Borger MA, et al. ESC Guidelines for the management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-segment elevation. Eur Heart J 2012;33:2569-619.
  2. American College of Emergency Physicians; Society for Cardiovascular Angiography and Interventions, O'Gara PT, Kushner FG, Ascheim DD, Casey DE, Jr, Chung MK, de Lemos JA, et al. 2013 ACCF/AHA guideline for the management of ST-elevation myocardial infarction: a report of the American College of Cardiology Foundation/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol 2013:61:e78-140.
  3. Bell CM, Redelmeier DA. Mortality among patients admitted to hospitals on weekends as compared with weekdays. N Engl J Med 2001;345:663-8.
  4. Magid DJ, Wang Y, Herrin J, McNamara RL, Bradley EH, Curtis JP, et al. Relationship between time of day, day of week, timeliness of reperfusion, and in-hospital mortality for patients with acute ST-segment elevation myocardial infarction. JAMA 2005;294:803-12.
  5. Kostis WJ, Demissie K, Marcella SW, Shao YH, Wilson AC, Moreyra AE; Myocardial Infarction Data Acquisition System (MIDAS 10) Study Group.Weekend versus weekday admission and mortality from myocardial infarction. N Engl J Med 2007;356:1099-109.
  6. Killip T 3rd, Kimball JT. Treatment of myocardial infarction in a coronary care unit. A two year experience with 250 patients. Am J Cardiol 1967;20:457-64.
  7. Lee KL, Woodlief LH, Topol EJ, Weaver WD, Betriu A, Col J, Predictors of 30-day mortality in the era of reperfusion for acute myocardial infarction. Results from an international trial of 41,021 patients. GUSTO-I Investigators. Circulation 1995;91:1659-68.
  8. Hasdai D, Behar S, Wallentin L, Danchin N, Gitt AK, Boersma E, et al. A prospective survey of the characteristics, treatments and outcomes of patients with acute coronary syndromes in Europe and the Mediterranean basin; the Euro Heart Survey of Acute Coronary Syndromes (Euro Heart Survey ACS). Eur Heart J 2002;23:1190-201.
  9. Fox KA, Goodman SG, Klein W, Brieger D, Steg PG, Dabbous O, et al. Management of acute coronary syndromes. Variations in practice and outcome; findings from the Global Registry of Acute Coronary Events (GRACE). Eur Heart J 2002;23:1177-89.
  10. Morrow DA, Antman EM, Giugliano RP, Cairns R, Charlesworth A, Murphy SA, et al. A simple risk index for rapid initial triage of patients with ST-elevation myocardial infarction: an InTIME II substudy. Lancet 2001;358:1571-5.
  11. Wiviott SD, Morrow DA, Frederick PD, Giugliano RP, Gibson CM, McCabe CH, et al. Performance of the thrombolysis in myocardial infarction risk index in the National Registry of Myocardial Infarction -3 and -4: a simple index that predicts mortality in ST-segment elevation myocardial infarction. J Am Coll Cardiol 2004;44:783-9.
  12. Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III) final report. Circulation 2002;106:3143-421.
  13. Fournier S, Eeckhout E, Mangiacapra F, Trana C, Lauriers N, Beggah AT, et al. Circadian variations of ischemic burden among patients with myocardial infarction undergoing primary percutaneous coronary intervention. Am Heart J 2012;163:208-13.
  14. Suarez-Barrientos A, Lopez-Romero P, Vivas D, Castro-Ferreira F, Nunez-Gil I, Franco E, et al. Circadian variations of infarct size in acute myocardial infarction. Heart 2011;97:970-6.
  15. Reiter R, Swingen C, Moore L, Henry TD, Traverse JH. Circadian dependence of infarct size and left ventricular function after ST elevation myocardial infarction. Circ Res 2012;110:105-10.
  16. Slonka G, Gasior M, Lekston A, Gierlotka M, Hawranek M, Tajstra M, et al. Comparison of results of percutaneous coronary interventions in patients with ST-segment elevation myocardial infarction during routine working hours or off-hours. Kardiol Pol 2007:65:1171-7.
  17. Garot P, Juliard JM, Benamer H, Steg PG. Are the results of primary percutaneous transluminal coronary angioplasty for acute myocardial infarction different during the ?off? hours? Am J Cardiol 1997;79:1527-9.

Yaz??ma Adresi

U?ur Arslanta?

E-posta: u.ars@yandex.com

Geli? Tarihi: 05.05.2015 - Kabul Tarihi: 14.06.2015